Wymieniasz opony kilka razy w roku i dokręcasz śruby pewną ręką. Ale czy na pewno robisz to prawidłowo? Zbyt słaby docisk może zakończyć się luzowaniem koła podczas jazdy, a przekręcenie grozi uszkodzeniem gwintu czy piasty. Na szczęście z pomocą przychodzi klucz dynamometryczny do kół, dzięki któremu każda śruba dostaje dokładnie tyle siły, ile powinna. W tym artykule przyjrzymy się kluczowym parametrom i podpowiemy, jak prawidłowo używać tego narzędzia.
Dlaczego moment dokręcenia ma znaczenie?
Każdy producent bardzo dokładnie określa moment dokręcenia śrub. To wynik testów wytrzymałościowych materiałów, z których wykonano piastę i śruby. Niedokręcona śruba może się poluzować podczas jazdy, co w najgorszym scenariuszu może zakończyć się nawet utratą koła!
Szczególnie wrażliwe są współczesne felgi aluminiowe. Ich lekkość to zaleta, ale aluminium jest delikatniejsze niż stal. Przekręcenie śruby w aluminiowej piaście może kosztować kilkaset, czasem kilka tysięcy złotych. Do tego dochodzi immobilizacja pojazdu i strata czasu.
Jaki klucz dynamometryczny do kół wybrać? Ten, który oferuje zakres momentów odpowiedni dla obsługiwanych pojazdów i zapewnia powtarzalność pomiarów. Samochody osobowe najczęściej wymagają 80-140 Nm, choć spotyka się też wartości spoza tego przedziału.
Parametry, które decydują o wyborze
Zakres momentu obrotowego to podstawa. Dla większości aut osobowych sprawdzi się klucz 19-110 Nm lub 28-210 Nm. Obsługujesz również dostawczaki czy większe SUV-y? Wybierz szerszy zakres, np. 40-210 Nm czy 60-340 Nm.
Przykładowe zakresy:
- 19-110 Nm – idealne do większości aut osobowych;
- 28-210 Nm – uniwersalny wybór;
- 40-210 Nm i 42-210 Nm – cięższe auta;
- 60-340 Nm – pojazdy dostawcze i ciężarowe.
Materiał wykonania przekłada się na trwałość. Stal chromo-wanadowa (CrV) zapewnia odporność na korozję i ścieranie. Zwróć uwagę na mechanizm zapadkowy – większa liczba zębów (24+) zapewnia precyzję.
Rozmiar napędu też ma znaczenie. Klucz dynamometryczny do kół od REDATS musi pasować do klucza – najczęściej to 1/2" (standard przy kołach). Dla mniejszych pojazdów wystarczy 3/8", do precyzyjnych prac 1/4".
Jak prawidłowo korzystać z narzędzia?
Masz klucz? Sprawdź zalecany moment dla swojego auta w instrukcji obsługi lub na naklejce w drzwiach kierowcy. Nie zakładaj, że „wszystkie mają 120 Nm" – to mit.
Ustawienie momentu jest proste. Obracaj pierścień regulacyjny do żądanej wartości widocznej na podziałce. Aktywuj blokadę zabezpieczającą przed przypadkową zmianą. Dokręcaj zawsze „na krzyż", nie dookoła! Najpierw lekko dokręć wszystkie śruby (30-40% momentu), potem na krzyż do pełnej wartości. To zapewnia równomierne rozłożenie nacisku.
Klucz dynamometryczny do kół samochodu osobowego sygnalizuje, kiedy wystarczy. Po 50-100 km od wymiany sprawdź ponownie moment dokręcenia. Nowe felgi mogą się jeszcze „dopasowywać". Ta pięciominutowa czynność da pewność, że wszystko OK.
